„Zakaz stosowania kotłów” to hasło, które bardzo dobrze brzmi w mediach. Ogrzewnictwo na paliwa kopalne będzie w krajach UE stopniowo wycofywane. Wiąże się to z dekarbonizacją, ale i z bezpieczeństwem energetycznym UE, czyli niezależnością od paliw kopalnych z Rosji. Co wiemy dziś o kalendarzu odchodzenia od ogrzewania paliwami kopalnymi i od samych kotłów na paliwa kopalne.

O zakazie stosowania kotłów gazowych do ogrzewania budynków mówi się od maja 2022 r. Wtedy Komisja Europejska przyjęła strategię RePowerUE, związaną z uniezależnieniem od paliw kopalnych z Rosji. Zapisano w niej dążenie do zaprzestania stosowania „samodzielnych” kotłów na paliwa kopalne (np. gazowych, węglowych i olejowych) najpóźniej do 2029 roku (z dopuszczeniem stosowania wysoko efektywnych rozwiązań hybrydowych). Strategia ta nie ma jednak żadnej mocy prawnej.

Kotły na paliwa kopalne – gdzie jest mowa o odchodzeniu od nich?

Natomiast konkretne zapisy zawarto w nowej dyrektywie sprawie charakterystyki energetycznej budynków (EPBD):

• państwa członkowskie będą musiały zaplanować stopniowe wycofanie ogrzewania paliwami kopalnymi do 2040 roku.

To oznacza stopniowe wycofywanie stosowanie paliw kopalnych (węgiel, olej, gaz ziemny). Czy koniecznie oznacza wycofywanie samych kotłów gazowych – trudno dziś powiedzieć. Pamiętajmy, że o ile gaz ziemny jest paliwem kopalnym, o tyle nie jest nim biogaz. Zanim w Polsce cokolwiek się wydarzy, w polskich aktach prawnych będą musiały pojawić się odpowiednie zapisy.

Budynki zeroemisyjne w Europie

Drugi ważny zapis mówi, że:

• od 2030 roku wszystkie nowe budynki mają być zeroemisyjne (w przypadku budynków zajmowanych czy eksploatowanych przez władze publiczne – od 2028 roku).

Ten zapis oznacza, że nowe budynki nie będą mogły emitować dwutlenku węgla pochodzące z paliw koplanych. Poważnie ogranicza to wykorzystanie do ogrzewania lub przygotowania c.w.u. kotłów, w których zachodzi spalanie paliw kopalnych – węglowych, gazowych i olejowych. Choć emisja CO₂ dotyczy spalania w każdym kotle – także tym na biomasę – w przypadku budynków zeroemisyjnych mówimy tylko o urządzenia na paliwa kopalne. Dlatego przepis ten nie będzie dotyczył urządzeń spalających biomasę czy w przyszłości biogaz/biometan.

Koniec zachęt finansowych do kotłów na paliwa kopalne

Dyrektywa zawiera także zapis mówiący o wycofaniu od 2024 roku dotacji i innych zachęt finansowych do kotłów na paliwa kopalne. Oznacza to istotne zmiany w takich programach jak „Czyste Powietrze”. Unia planuje także wyjątki dla kotłów, które odpowiednio wcześnie zostaną wybrane do wsparcia z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego lub Funduszu Spójności.

Klasy efektywności energetycznej budynków

Budynki mieszkalne musiałyby osiągnąć co najmniej klasę energetyczną E do 2030 r., a D do 2033 r. – w skali od A do G, przy czym ta ostatnia odpowiada 15% budynków o najgorszych parametrach w krajowych zasobach państwa członkowskiego. Budynki niemieszkalne i publiczne musiałyby osiągnąć te same oceny odpowiednio do 2027 i 2030 roku. Poprawa charakterystyki energetycznej (która może przybrać formę prac izolacyjnych lub ulepszenia systemu grzewczego) miałaby miejsce, gdy budynek jest sprzedawany lub poddawany gruntownemu remontowi, a w przypadku gdy jest wynajmowany – gdy podpisywana jest nowa umowa.

komunikat prasowy Parlamentu Europejskiego

Przeczytaj także artykuł o klasach efektywności energetycznej budynków!

EPBD – znowelizowana dyrektywa a polska branża instalacyjna

Cykl o nowej dyrektywie w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (EPBD) przyjętej w marcu 2024 r. przez Parlament Europejski i Radę UE. Jakie zapisy zawiera dyrektywa i co to oznacza dla branży instalacyjnej?

Czytaj w SI o dyrektywie EPBD.