Właściciele domów z entuzjazmem podchodzą do programu „Mikroretencja – dofinansowań do instalacji, które umożliwiają wykorzystanie deszczówki. Jak pomóc klientowi podjąć dobrą decyzję, czy łapanie i wykorzystanie deszczówki w domu w ogóle się opłaca?

Należy zacząć od sprawdzenia, ile wody może oszczędzić inwestor, jeśli w niektórych zastosowania zamiast wody wodociągowej zdecyduje się na wykorzystanie deszczówki.

Oto normatywy i oparte na doświadczeniach dane:

• w budynkach mieszkalnych do spłukiwania miski ustępowej używa się ok. 30% całkowitego zużycia wody w gospodarstwie domowym. Normatywy ministerstwa mówią, że całkowite zużycie wynosi 80-160 dm³/d/M. Zakładając zużycie na przykład 100 dm³/d/M – na samo spłukiwanie toalety każdy obywatel zużywa ok. 30 l wody na dobę, czyli blisko 11 m³/rok.
• mycie pojazdu to ok. 175 l wody na mycie samochodu osobowego i 500 l wody na mycie samochodu ciężarowego. Jeśli samochód myjemy przy domu raz w miesiącu, zużywamy na to ok. 2,1 m³/rok.
• na podlewanie ogródka przydomowego lub działki rekreacyjnej (przy założeniu, że w okresie 15.04-15.09 podlewamy ją przez 15 dni/m-c) zużywa się 2,5 dm³/m² powierzchni, czyli 0,23 m³ /rok na każdy posiadany m² działki.
  

Sprawdź szczegółowe informacje o zużyciu wody według normatywów z Rozporządzenia [1] i zobacz przykład obliczenia zużycia deszczówki dla domu!

Po przemnożeniu tych wartości odpowiednio przez liczbę mieszkańców, liczbę samochodów i powierzchnię ogródka widać roczną skalę oszczędności. Dane liczbowe pochodzą z ministerialnego rozporządzenia. Realnie, zużycie wody może być nieco inne – niższe lub wyższe – ale taki przegląd daje rozeznanie, o jakim rzędzie wielkości jest mowa.

Wykorzystanie deszczówki – liczby dla danej działki

Teraz należy ocenić, ile wody opadowej rocznie można pozyskać na danej działce. Do tego jednak potrzebna jest wiedza o lokalizacji działki oraz o powierzchni i materiale dachu. Szacunkowa ilość wody na rok będzie obliczana ze wzoru:

Q =  H · A · Ѱ [m³/rok]

H – wysokość opadu [m], odczytywana z mapy izohiet (Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej). Uwaga, wartości na mapie podane są w [mm], do obliczeń należy podzielić odczytaną wartość przez 1000.

A – powierzchnia dachu w rzucie poziomym [m²],

Ѱ – współczynnik spływu, charakterystyczny dla danej powierzchni [-]. Jego wartość można znaleźć w różnych źródłach, np. w normie PN-EN 752-2008, normie PN 92/B-01707 czy normie niemieckiej DIN 1989-1. Według normy PN-EN 752-2008 współczynnik Ψ wynosi 0,9 dla dachów płaskich i 1,0 dla stromych, zaś według normy PN 92/B-01707 – 1,0 dla dachów o nachyleniu >15° oraz 0,8 dla dachów o nachyleniu <15°.

W źródłach można znaleźć także współczynniki spływu dla konkretnych rodzajów dachów (np. dach stromy z dachówką ceramiczną ma współczynnik spływu nieco większy niż dach płaski, a dachy “retencyjne”, np. zielone, cechują się współczynnikiem Ѱ mniejszym niż 30%).

Na przykład, przyjmijmy dom w Zamościu, z dachem stromym o powierzchni 63 m² z dachówki ceramicznej.

Zatem:

• H – Zamość leży między izohietą 600 a 550 mm, bliżej 550 mm – przyjmujemy wartość ok. 570 mm = 0,57 m
• A=63 m²,
• ψ = 0,9 ÷ 1,0 – przyjmujemy wartość mniej korzystną (dla której pozyskamy mniej wody) – 0,9

Q =  H · A · Ѱ =0,57*63*0,9 =32,3 [m³/rok]

Na podstawie tego obliczenia można w przybliżeniu oszacować, ile wody rocznie można „nałapać”. Tę wartość można porównać na przykład z oszczędnościami wyliczonymi powyżej. Wtedy łatwiej o odpowiedź na pytanie, czy warto angażować się w wykonanie instalacji, która będzie łapać wodę deszczową do wykorzystania w domu i w ogrodzie. Warto przemyśleć za i przeciw przed oficjalnym ogłoszeniem drugiej części rządowego programu „Moja woda”.

Akt prawny

1. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody (Dz.U. 2002 nr 8 poz. 70)

Zdjęcie główne: Brianna Martinez z Pexels