Dzieje się w branży OZE. Wbrew doniesieniom medialnym elastokaloryki nie zastąpią sprężarkowych pomp ciepła. Na podczątku stycznia 2026 r. rząd ma przyjąć projekt ustawy o pomocy poszkodowanym w programie „Czyste Powietrze”. NFOŚiGW dofinansuje kwotą 4,15 mld zł budowę magazynów energii.
PORT PC zwraca uwagę, że medialne doniesienia o elastokalorycznych pompach ciepła jako „nowej generacji” technologii grzewczej nie mają potwierdzenia w badaniach praktycznych. Obecne prace nad elastokalorykami znajdują się na etapie badań laboratoryjnych i symulacji komputerowych. Dostępne prototypy osiągają moce rzędu kilku–kilkudziesięciu watów. To wielokrotnie mniej niż wymagane w instalacjach grzewczych budynków.
Z opublikowanych analiz naukowych wynika, że współczynnik efektywności COP elastokaloryków w warunkach zbliżonych do ogrzewania budynków wynosi około 1–2. Tymczasem sprężarkowe pompy ciepła osiągają COP na poziomie 3–6. Oznacza to, że nowa technologia nie jest obecnie konkurencyjna wobec rozwiązań stosowanych na rynku.
Eksperci podkreślają, że elastokaloryki mogą w przyszłości znaleźć niszowe zastosowania, głównie w chłodzeniu. Jednak nie są one technologią gotową do zastąpienia pomp ciepła w systemach ogrzewania. Sprężarkowe pompy ciepła pozostają kluczowym rozwiązaniem dla elektryfikacji ogrzewania budynków w najbliższych dekadach.
Rząd przygotowuje projekt ustawy, który ma objąć wsparciem osoby fizyczne poszkodowane przy realizacji inwestycji w programie „Czyste Powietrze”. Nowe przepisy mają być odpowiedzią na liczne nieprawidłowości z wcześniejszych edycji programu. Polegały one na tym, że część wykonawców pobierała zaliczki, wystawiała fikcyjne lub zawyżone faktury albo nie realizowała prac. Tymczasem odpowiedzialność finansowa spadała na beneficjentów.
Projekt ustawy zakłada wprowadzenie mechanizmów ochronnych dla poszkodowanych. Kluczowym rozwiązaniem ma być możliwość zawieszenia dochodzenia zwrotu nierozliczonych zaliczek od beneficjentów, którzy padli ofiarą nieuczciwych wykonawców. Jednocześnie przewidziano ułatwienia w dochodzeniu należności bezpośrednio od firm realizujących inwestycje.
Pomoc ma dotyczyć m.in. przypadków, w których doszło do braku wykonania prac mimo pobrania zaliczki. Ma też objąć przypadki nieprawidłowej realizacji umów czy rażącego zawyżania kosztów. Nowe regulacje mają także ograniczyć ryzyko sytuacji, w których beneficjent musiałby zwrócić dotację z powodu błędów lub nadużyć wykonawcy.
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zatwierdził listę projektów, które otrzymają wsparcie w ramach programu dotyczącego budowy magazynów energii elektrycznej i infrastruktury towarzyszącej. Do dofinansowania zakwalifikowano 183 inwestycje o łącznej wartości wsparcia 4,15 mld zł, pochodzącej z Funduszu Modernizacyjnego. Pomoc będzie mieć formę dotacji oraz pożyczek.
Pozytywną ocenę w naborze uzyskało łącznie 480 wniosków. Jednak ze względu na ograniczony budżet wsparcie trafi do projektów z najwyższą punktacją w rankingu. Kolejnym etapem będzie akceptacja warunków finansowania przez wnioskodawców, a następnie decyzje zarządu i Rady Nadzorczej NFOŚiGW. Umowy z beneficjentami zostaną podpisane do końca 2025 roku.
Zainteresowanie programem znacznie przekroczyło dostępne środki. Łączna wartość zgłoszonych projektów wyniosła ponad 70 mld zł, a wnioskowane dofinansowanie niemal siedmiokrotnie przewyższyło budżet naboru. Przedsiębiorcy planują inwestycje w magazyny energii o minimalnej mocy 2 MW i pojemności co najmniej 4 MWh.
Program przewiduje dotacje sięgające do 45 proc. kosztów kwalifikowanych, z możliwością zwiększenia poziomu wsparcia dla małych i średnich przedsiębiorstw. Udzielane są także pożyczki pokrywające nawet 100 proc. kosztów inwestycji. Dofinansowanie można łączyć z udziałem w rynku mocy. Zgodnie z przepisami pomoc inwestycyjna wpływa na wysokość wynagrodzenia z tego rynku.
