Dzieje się w branży OZE: rząd planuje pomoc dla osób poszkodowanych w programie „Czyste Powietrze”. Vestas zrezygnował z budowy fabryki w Szczecinie, a ostatnio ogłosił zwolnienia pracowników. Od stycznia używanie pozaklasowych kotłów na Śląsku stanie się nielegalne.

Pomoc dla poszkodowanych w programie „Czyste Powietrze” – rząd przygotował projekt ustawy

Ministerstwo Klimatu i Środowiska opracowało projekt ustawy, który ma wesprzeć beneficjentów programu „Czyste Powietrze” poszkodowanych przez nierzetelne firmy wykonawcze. Propozycje obejmują m.in. zawieszenie ściągania nierozliczonych zaliczek w przypadkach, gdy inwestycji nie wykonano z winy wykonawcy. Rozwiązanie ma szczególnie pomóc osobom o niższych dochodach, które obciążono kosztami po wycofaniu się nieuczciwych wykonawców.

Projekt został przekazany do Zespołu Programowania Prac Rządu z prośbą o pilne procedowanie. Resort klimatu podkreśla, że trwają działania w sprawie firm odpowiedzialnych za nieprawidłowości. Organy ścigania analizują obecnie 470 zgłoszeń.

To kolejny krok w ograniczaniu nadużyć w programie. Jednak we wcześniejszych zmianach (wprowadzonych 31 marca 2025 r.) skupiono się na beneficjentach. Każda inwestycja musi rozpoczynać się od audytu energetycznego, a po jej zakończeniu konieczne jest sporządzenie świadectwa charakterystyki energetycznej potwierdzającego rzeczywisty efekt ekologiczny. Nowe wnioski są bardziej szczegółowe i wykluczają m.in. możliwość składania tzw. wniosków pustych lub dotyczących tylko pojedynczych elementów.

Vestas zapowiada redukcję zatrudnienia – do końca roku pracę straci 900 osób

Duński producent turbin wiatrowych Vestas ogłosił, że jeszcze przed końcem 2025 r. przeprowadzi redukcję zatrudnienia obejmującą 900 osób, czyli ok. 2% całej globalnej kadry. Zdecydowana większość zwolnień dotyczyć będzie pracowników tymczasowych oraz osób zatrudnionych na umowach innych niż etat. Firma chce ograniczać rotację i ustabilizować strukturę zatrudnienia.

Najwięcej redukcji zaplanowano w Wielkiej Brytanii (ok. 300 osób) – głównie w fabryce na wyspie Wight, która zmienia profil produkcji z łopat do turbin offshore na turbiny lądowe. W Danii pracę straci ok. 190 osób. Firma podkreśla, że działania te wynikają z konieczności dostosowania mocy produkcyjnych do zmian w rynku turbin wiatrowych. Popyt na morską energetykę wiatrową okazał się słabszy niż prognozowano.

Decyzja o zwolnieniach nie jest spowodowana pogorszeniem kondycji finansowej. Wręcz przeciwnie – w III kwartale 2025 r. Vestas odnotował wzrost przychodów do 5,34 mld euro, poprawę marży operacyjnej do 7,8% oraz zysk netto na poziomie 302 mln euro.

Redukcja zatrudnienia to kolejny etap reorganizacji działalności. W październiku firma ogłosiła rezygnację z budowy fabryki łopat do turbin offshore w Szczecinie. Jednocześnie grupa rozwija segment onshore – m.in. przejmując zakład w Goleniowie, gdzie będzie produkować łopaty do nowego modelu turbiny V172-7,2 MW. Firma nadal prowadzi również montaż piast i gondoli do największej turbiny V236-15,0 MW w zakładzie w Szczecinie.

Dzieje się w branży OZE: od 2026 r. całkowity zakaz użytkowania „kopciuchów” na Śląsku

Do końca 2025 r. właściciele domów w województwie śląskim muszą wymienić pozaklasowe kotły na węgiel i drewno. Zgodnie z zapisami uchwały antysmogowej, od 1 stycznia 2026 r. korzystanie z tzw. kopciuchów będzie nielegalne. Może ono skutkować mandatem lub grzywną. To ostatni sezon grzewczy, by dostosować źródło ciepła do obowiązujących przepisów.

Uchwała antysmogowa obowiązuje od 2017 r. i etapami eliminowała najbardziej emisyjne kotły. Najbliższy termin obejmie już wszystkie urządzenia pozaklasowe, niezależnie od ich wieku. Organizacje antysmogowe podkreślają, że to kluczowy krok dla poprawy jakości powietrza w regionie. Według danych Europejskiego Centrum Czystego Powietrza, działania antysmogowe prowadzone w latach 2018–2022 pozwoliły w województwie śląskim uniknąć ponad 12,5 tys. przedwczesnych zgonów. Dzięki wymianom kotłów było też ponad 9 tys. mniej hospitalizacji z powodu chorób sercowo-płucnych.

Wbrew częstym opiniom, kopciuchy nie dominują już w śląskich domach. Dane CEEB wskazują, że w 14,37% budynków jednorodzinnych w regionie wciąż pracują takie kotły. To nadal dużo, ale większość mieszkańców przeszła już na czystsze technologie. Największe trudności z wymianą urządzeń występują w małych gminach, gdzie nawet co trzecie źródło ciepła bywa pozaklasowe. Dobre przykłady też jednak istnieją. W Goczałkowicach-Zdroju kopciuchy stanowią mniej niż 3% wszystkich źródeł ogrzewania, co jest efektem konsekwentnych działań samorządu.