Woda szara – wykorzystanie odpływu z przyborów sanitarnych

Woda szara - wykorzystanie odpływu z przyborów sanitarnych. Fot. Roca

Woda szara to odpływ z z przyborów sanitarnych, który po uzdatnieniu można wykorzystać. Dziś wykorzystanie wody szarej wciąż zdarza się dość rzadko. Może jednak zyskiwać na popularności wraz z poszukiwaniem oszczędności w zużywaniu wody pitnej.

Na wodę szarą / ścieki szare składają się odpływy z wanien, natrysków, umywalek, pralek automatycznych i zmywarek. Spotyka się pojęcie „woda szara” i ścieki szare”. Powszechnie, choć nie do końca poprawnie, stosuje się je zamiennie (zobacz więcej o niejasnościach językowych). Pojęcie „ścieki szare” nie zostało zdefiniowane w żadnej ustawie ani rozporządzeniu. Występuje jednak w normie2 PN-EN 12056-1:2002, która znajduje się w Załączniku nr 1 do Warunków Technicznych1. Przepis ten definiuje je jako  „ścieki niezawierające fekaliów i moczu”.

Woda szara – jak zrobić z niej użytek w instalacji

Wodę szarą można wykorzystać np. do spłukiwania miski ustępowej. Krótko mówiąc – robi się to po to, żeby nie marnować wody pitnej, wylewając ją do kanalizacji(zobacz, ile wody można oszczędzić w domu). W normie PN-EN 12056-1:2002 wskazano system IV – instalację kanalizacyjną odprowadzającą oddzielnymi układami ścieki czarne i ścieki szare. Widać, że do pionu ścieków szarych kierowane są odpływy z wanien i umywalek.

System kanalizacyjny z oddzielnymi pionami ścieków szarych i czarnych (system IV) wśród innych systemów kanalizacji grawitacyjnej. Według normy PN-EN 12056-1:2002]

Instalacja, w której występują dwa układy przewodów – transport wody pitnej + transport wody szarej, nazywa się instalacją dualną.

Jak wygląda proces wykorzystania wody szarej?

  • Odpływ z przyborów sanitarnych kierowany jest do układu uzdatniania.
  • Kolejno idą procesy: napowietrzanie, cedzenie (oczyszczanie mechaniczne za pomocą krat i sit), sedymentacja, dezynfekcja (na filtrach membranowych lub chemiczna).
  • Wodę uzdatnioną przechowuje się w zbiorniku, dobranym tak, by woda w nim nie stała.
  • Ze zbiornika prowadzi się instalację wody oczyszczonej. Podłącza się do niej punkty czerpalne przyborów, np. spłuczki.
  • Kiedy woda jest potrzebna, jest pompowana ze specjalnego urządzenia.
  • Kiedy wody w zbiorniku jest za mało, woda dopływa z instalacji wody pitnej. Uwaga! Dopływ wody pitnej do zbiornika musi mieć zabezpieczenie antyskażeniowe wysokiej klasy (przeczytaj więcej o zabezpieczeniach antyskażeniowych). Zabezpiecza to przed przepływem zwrotnym wody szarej do instalacji wody pitnej.

Rynek oferuje gotowe moduły filtracyjne (uzdatniające). Dostępne są także urządzenia zblokowane (kompaktowe), takie jak miska ustępowa z umywalką firmy Roca (na zdjęciu głównym). Woda z mycia rąk płynie do małego układu uzdatniania – skrywa go korpus umywalki. Stamtąd woda uzdatniona kierowana jest do spłuczki.

Woda szara i prawny problem

Woda szara w kontekście jej wykorzystania pojawia się dużo rzadziej niż woda deszczowa. Chodzi o to, że wykorzystanie wody szarej nie jest w żaden sposób uregulowany w prawie polskim. Przez to projektanci i inwestorzy obawiają się stosowania tych rozwiązań. Jeśli w jakimś nowoczesnym budynku pojawi się takie rozwiązanie, zwykle projektant korzysta z dobrze opracowanych norm brytyjskich.

Niejasność w nazewnictwie – woda szara czy ścieki szare

Powszechnie określenie „woda szara” stosują głównie firmy zajmujące się dostawą urządzeń. Pewnie wynika to z tego, że „wykorzystanie wody szarej” brzmi lepiej niż „wykorzystanie ścieków szarych”. Może to także być kalka angielskiego słowa „greywater”. Dr inż. Jarosław Chudzicki z Politechniki Warszawskiej zwraca uwagę, że jednak powinno się mówić „ścieki szare”. Podobnie jest ze słowem „wastewater”. To w języku polskim „ścieki”, a nie „woda zużyta”. Dr Chudzicki uważa także, że samo pojęcie „woda szara” mogłoby wejść do oficjalnej terminologii i oznaczać ścieki szare po procesach ich oczyszczania i dezynfekcji, gotowe do powtórnego wykorzystania w obiekcie budowlanym3. Porządek w nazewnictwie byłby dobrym początkiem do sformułowania wymagań prawnych. Instytucje i osoby, które zajmują się racjonalizacją użytkowania wody czy nowoczesnymi instalacjami wod-kan, od lat postulują prawne uregulowanie stosowania instalacji dualnych.

Akty prawne i dobre źródła

  1. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1065)
  2. PN-EN 12056-2:2002 Systemy kanalizacji grawitacyjnej wewnątrz budynków — Część 2: Kanalizacja sanitarna — Projektowanie układu i obliczenia
  3. Chudzicki Jarosław, Malesińska Agnieszka, Instalacje do powtórnego wykorzystania ścieków szarych w aspekcie certyfikatów energetycznych w budownictwie, „WARUNKI TECHNICZNE.PL” nr 4(10)/2015, s. 30–34.

Zdjęcie główne: Roca

Warto przeczytać także:

Leave a Comment